Samskipti Norðurlanda og Bandaríkjanna eftir þingkosningarnar: samantekt frá hringborði í Ósló
Konrad-Adenauer-Stiftung Nordics (KAS-Nordics) og Varða héldu lokað hringborð sérfræðinga í Ósló 11. nóvember um stöðu öryggismála á Norðurlöndum eftir þjóðaratkvæðagreiðsluna um aðildarviðræður við ESB og þingkosningarnar í Bandaríkjunum. Samantekt umræðunnar er komin út á ensku.
Konrad-Adenauer-Stiftung Nordics (KAS-Nordics) og Varða héldu lokað hringborð sérfræðinga í Ósló 11. nóvember 2026 undir yfirskriftinni „Lame duck, wounded bear, or mad dog: Nordic-transatlantic relations after the U.S. midterms“. Þátttakendur voru fræðimenn og sérfræðingar frá Íslandi, Grænlandi, Færeyjum, öðrum Norðurlöndum, Þýskalandi og Bandaríkjunum. Umræðan fór fram undir Chatham House-reglu.
Hringborðið tók mið af tvennu sem hefur mótað umræðuna á svæðinu: niðurstöðu þjóðaratkvæðagreiðslunnar 29. ágúst, þar sem naumur meirihluti hafnaði því að taka aðildarviðræður við Evrópusambandið upp að nýju, og stöðu samskipta Evrópu og Bandaríkjanna tveimur árum inn í síðara kjörtímabil Trumps, eftir að demókratar náðu meirihluta í báðum deildum Bandaríkjaþings.
Helstu niðurstöður
- Þjóðaratkvæðagreiðslan snerist um fullveldi og meint neikvæð áhrif á lykilatvinnugreinar, svo sem sjávarútveg, en ekki um öryggismál.
- Úrslit þingkosninganna breyta bandarískum innanríkismálum meira en stefnu Bandaríkjanna gagnvart Evrópu. Evrópuríki sem binda vonir við demókrata kunna að verða fyrir vonbrigðum.
- Þátttakendur bjuggust við að forsetinn beitti framkvæmdavaldinu meira fremur en minna, og að norðurslóðir gætu áfram verið í brennidepli.
- Norðurlöndin dreifa áhættu með því að breikka samstarf sitt fremur en að snúa aftur til dýpri háðar Bandaríkjunum.
- Ný norðurslóðastefna Evrópusambandsins lítur á norðurslóðir sem mikilvægar fyrir viðnámsþrótt, aðfangakeðjur og öryggi.
Samantektin er gefin út á ensku. Hana má lesa í heild á vefnum eða sækja sem PDF á síðu útgáfunnar.